Co prawda nie należę do osób zachwycających się w kinie efektami specjalnymi, zwłaszcza tymi z gatunku science fiction, ale coraz bardziej przekonuję się do nieposkromionych pokładów wyobraźni reżyserów, scenarzystów i grafików, a to za sprawą nowego  i głośnego ostatnio filmu James’a Cameron’a – „Avatar”.

Podobno scenariusz filmu powstał już w 1995 roku i dojrzewał do realizacji aż  10 lat (głównie ze względu na brak odpowiednich narzędzi). Prace rozpoczęły się w 2005 roku, a zdjęcia do filmu zostały ukończone już w 2007. Dwa kolejne lata pochłonęła postprodukcja,  praca nad wrażeniami 3D, efektami specjalnymi i realistyczną grafiką. Koniec końców film ukazał się w trzech wersjach – 2D, 3D i IMAX 3D. Efekt piorunujący.

Nie ma tu kosmitów, latających statków, ani obcych, co mnie osobiście zawsze odstraszało od kategorii science fiction, są za to dwa światy – Ziemia i Pandora (księżyc planety Alfa Centauri). Są ziemianie prowadzący na Pandorze program Avatar i humanoidalna rasa Na’vi (humanoid – jak to słowo nieludzko brzmi i z całą swoją pejoratywną mocą nie powinno być użyte dla nazwania nie-ludzi, ale z braku lepszego musi pozostać), która zamieszkuje tereny bogate w nadprzewodnik Unobtainium zachowujący swoje właściwości w temperaturach pokojowych. I tu pojawia się konflikt interesów, który zgodnie z planem ma zostać rozwiązany w negocjacjach za sprawą tytułowych avatarów wyhodowanych jako skrzyżowanie DNA ludzi i humanoidów. Jednak ludzkie zapędy do posiadania władzy i bogactwa (tu wcielone w osobę  Quaritcha – pułkownika wojsk Ziemi)  wszystko zepsują.

Do programu Avatar dołącza niepełnosprawny weteran wojenny Jake  Sully – brat ofiary programu. Jego zadaniem jest wejście w świat Na’vi i przekonanie jego mieszkańców do pójścia na ugodę. Oczywiście wiąże się z tym czas zdobywania zaufania, oswajania, poznawania życia, przyrody mieszkańców Na’vi i w końcu „przeobrażenia” się w jednego z nich. I tu w zasadzie zaczyna się historia pełna magii i nieoczekiwanych zwrotów akcji. Nie wiem, jak to dokładnie wyjaśnić, ale reżyserowi udało się w jakiś sposób sprawić, żeby rasa Na’vi wydawała się nadzwyczaj realna, a wydaje się, bo ma swoją przeszłość, język, tradycje, mądrość, osobowość, czyli działa jak każda pełnoprawna grupa społeczna i narodowościowa. To bardzo ujmujące i pozwalające widzowi stanąć po stronie nie-ludzi.

Nie zabrakło też w filmie ciekawego wątku miłosnego, ale to, obok realistycznych postaci, zdaje się być na plus dla tych, którzy za science fiction nie przepadają. Wciąż zachwycam się też świetnym scenariuszem – spójnym w każdym szczególe, rozbudowaną charakterystyką Na’vi – ich życiem wewnętrznym mocno wpisanym w naturę planety, genialnymi i oryginalnymi pomysłami  (np. Drzewo Życia, pramatka, łączenie się z naturą, ) i wielkim bogactwem inscenizacji. Ktoś uczynił dobry pożytek ze swojej wyobraźni i fantazji.

I na koniec mały hołd (choć w pełni uzasadniony) złożony reżyserowi – stworzył przepiękną historię niosącą mądre przesłanie i sprawił, że przeniknięcie do filmowego świata obyło się bez wierzgania, wręcz naturalnie i z ogromną chęcią zatopienia się w tą całą magiczną atmosferę nasączoną Sztuką – bez kiczu efektów specjalnych.

I jeszcze taka małą przestroga dla wszystkich tych, którzy zamierzają obejrzeć film (warto wybrać się na film do kina, najlepiej w wersji 3D) – przygotujcie się na to, że powrót z tego pięknego snu może potrwać dłuższą chwilę.Podobne wpisy:

• Opowiedz mi o śmierci
• Festiwal Jana Himilsbacha

W pogoni za lepszym światem is a post from: Sztuka

Któż z nas nie pamięta pewnych zapachów z dzieciństwa, które mimo upływu lat wciąż mieszczą się w pamięci – np. świeżo skoszonej przez dziadka trawy, poziomek zrywanych w lesie, gumy Donald, starych mebli babci, wiejskiego wakacyjnego poranka, snopków zboża, mleka prosto od krowy? Niesamowite jest to, że gdy tylko o tym pomyślimy od razu czujemy też wirtualny zapach. Może dzięki tym zapachowym wspomnieniom zrodził się pomysł na coś więcej niż tylko obraz i dźwięk. Na coś więcej niż tylko trójwymiar.

Pamiętam, jak dawno dawno temu pomyślałam sobie, że cudownie byłoby, gdyby podczas oglądania filmu i np. sceny, gdy jakaś kobieta spryskuje się bardzo drogimi perfumami, widz mógł poczuć zapach. Gorzej jednak, gdyby w owym filmie wybuchł pożar i bylibyśmy narażeni na nieprzyjemny swąd dymu – mniejsza o to. Ale to i tak niemożliwe – stwierdziłam chwilę potem. Tylko częściowo miałam rację, bo może i przed telewizorem nie doznamy takich wrażeń, ale w nowoczesnym kinie 5D – już tak. Przykładem są seanse filmów, na których z dużym powodzeniem możemy poczuć zapach świątecznych pierniczków, powiew chłodnego wiatru, sypiący śnieg,  błyski piorunów, grzmoty burzy, dotyk, czy przebiegające pod nogami myszy. Ale to nie wszystko, bo ruchomy fotel, imitujący ruchy widziane na ekranie, może dostarczyć dodatkowych emocji, a oprócz tego obraz w trójwymiarze otaczający widza dookoła.

Jeszcze nigdy pięć wymiarów nie było tak blisko, w zasięgu ręki, a cel jest jeden – pobudzić wszystkie zmysły widza i sprawić, by poczuł się uczestnikiem akcji, by piszczał, zasłaniał oczy, robił uniki przed lecącymi ptakami i wyciągał ręce, by dotknąć filmowego bohatera… i może w którymś momencie poczuł niezwykły zapach dzieciństwa.

ps. czekamy na wrażenia osób, które miały już okazję „wejść w film”.

Podobne wpisy:

• Trójwymiaru wspomnień czar
• Sztuka sięgnęła bruku

Zapach – 5 wymiar is a post from: Sztuka

Moja piękna pani raz zobaczona… na pocztówce i mrugająca do mnie okiem – ach to były czasy – nie tylko pani mrugała, ale i pies biegł, kwiaty kwitły, zmieniały się pory roku, krajobrazy i wszystko to na jednej małej pocztówce. Pamiętacie? Albo okładki zeszytów z instrukcją, by patrzeć na jeden punkt, żeby po chwili ujrzeć trójwymiarową scenkę. Inaczej obraz przedstawiał bliżej nieokreślone plamy kolorów.

Swego czasu tego typu rzeczy i zjawiska były zupełną nowością, która bawiła i zaskakiwała. Dziś to po prostu zwykłe 3D, które nikogo już nie dziwi – nie tylko na pocztówce, jako wstawka na długopisie, obraz usg, czy filmowa historia z głębią trójwymiaru. A przecież ktoś kiedyś musiał wpaść na pomysł dodania głębi płaskim obrazom. Na przykład taki niemiecki fizyk Carl Pulfrich, który zaobserwował i w 1922 roku opisał pewną specyfikę działania ludzkiego mózgu. Mózg nieco wolniej reaguje na pobudzenie ciemniejszym obrazem, niż jaśniejszym i jeśli jedno oko będzie patrzyło na obraz przez ciemniejszy filtr, a tym samym obraz będzie przekazany do mózgu  z pewnym opóźnieniem, to na pewno mózg ulegnie wrażeniu głębi i ulega na każdym jednym trójwymiarowym filmie. Stąd konieczne są trójwymiarowe okulary, które umożliwiają oglądanie obrazu stereograficznego.

Aby obejrzeć efekt anaglifów (czyli dwukolorowych obrazów jednego przedmiotu) również potrzebne są specjalne dwukolorowe okulary wyposażone w niebieskie (lub zielone) i czerwone szkła. Dzięki temu każde oko widzi obraz przeznaczony dla niego, łącząc w efekcie wrażenie w jeden trójwymiarowy obraz.

Bardzo podobny efekt wykorzystywany jest przed producentów zeszytów z trójwymiarowymi okładkami. Na okładkę nakładane są dwie tzw. stereopary, czyli dwa obrazy umieszczone obok siebie – jeden dla prawego oka i jeden dla lewego. Aby obejrzeć  jeden obraz (3D) można skorzystać ze specjalnych narzędzi (np. stereoskop soczewkowy, albo okulary polaryzacyjne), albo wykorzystać swój własny stereoskop, jakim jest swobogląd (krzyżogląd lub prostogląd) – umiejętny sposób patrzenia na obraz (po zapozniau się ze sposobami „stereoskopowania” szczerze zachęcam do sprawdzenia swoich umiejętności – np. na poniższych zdjęciach – niech stanie się jedność!).

Inaczej rzecz się ma z trójwymiarowymi pocztówkami, obraz 3D możliwy jest tu bowiem bez żadnych przyrządów optycznych, a to za sprawą metody soczewkowej. Pocztówki drukowane są na specjalnej folii wytłoczonej w rzędy miniaturowych soczewek, co powoduje, że obrazy np. poruszają się, migają, albo sprawiają wrażenie, że za chwilę się o nie zawadzi.

Niesamowite i pomyśleć, że wkrótce dotrą do nas telewizory LCD, w których będziemy mogli oglądać filmy 3D ot tak sobie  – z prawdziwą magią trzeciego wymiaru, zapominając o pani mrugającej kiedyś do nas z pocztówki.

 Podobne wpisy:

• Chińscy „Bracia”
• Zapach – 5 wymiar

Trójwymiaru wspomnień czar is a post from: Sztuka